Μολδαβία: Το δρόμο προς την ΕΕ επιλέγει πάνω από το 50% στις εκλογές - «Πόρτα» στη ρωσική επιρροή

Το φιλοευρωπαϊκό κόμμα PAS της προέδρου Μάγια Σάντου κέρδισε τις βουλευτικές εκλογές στη Μολδαβία συγκεντρώνοντας άνω του 50% των ψήφων, σύμφωνα με τα επίσημα αποτελέσματα μετά την καταμέτρηση του 99,52% των ψηφοδελτίων, τα οποία δόθηκαν σήμερα στη δημοσιότητα.

Το Κόμμα Δράσης και Αλληλεγγύης (PAS), το οποίο βρίσκεται στην εξουσία από το 2021, κέρδισε το 50,03% των ψήφων, μπροστά από το φιλορωσικό Πατριωτικό Μπλοκ που συγκέντρωσε 24,26%, σύμφωνα με αυτά τα αποτελέσματα που δόθηκαν στη δημοσιότητα από την Κεντρική Εκλογική Επιτροπή μέσω του ιστοτόπου της.

Στην τρίτη θέση βρίσκεται, με 7,99%, το Εθνικό Εναλλακτικό Κίνημα (MAS) του δημάρχου του Κισινάου, Ίον Τσεμπάν, ο οποίος είχε καλέσει τους πολίτες να ψηφίσουν εναντίον του PAS.

Βρυξέλλες ή Μόσχα

Πιο συγκεκριμένα, το κυβερνών φιλοευρωπαϊκό κόμμα της Μολδαβίας διατήρησε την κοινοβουλευτική του πλειοψηφία και κέρδισε τη μεγάλη μάχη αυτών των εκλογών, το διακύβευμα των οποίων ήταν -σε μεγάλο βαθμό- αν η χώρα των 2,4 εκατομμυρίων κατοίκων θα διατηρούσε την τροχιά ένταξής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση ή αν θα επέστρεφε στη σφαίρα επιρροής της Μόσχας.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Guardian, με καταμετρημένο πάνω από το 99,5% των ψηφοδελτίων, το φιλοδυτικό κόμμα Δράσης και Αλληλεγγύης (PAS) της Μάια Σάντου συγκέντρωσε το 50,03% των ψήφων, κερδίζοντας ξανά την πλειοψηφία στη βουλή των 101 εδρών.

Στην άλλη πλευρά, ποσοστό 24,26% απέσπασε μια συμμαχία κομμάτων που κλίνουν προς τη Μόσχα και μπορεί να θεωρηθεί ότι νοσταλγούν την εποχή της Σοβιετικής Ένωσης, με επικεφαλής τον πρώην πρόεδρο της Μολδαβίας, Ιγκόρ Ντόντον.

Χαρακτηριστικό είναι ότι το κόμμα PAS της Σάντου ξεπέρασε τις προεκλογικές δημοσκοπήσεις, που έδειχναν ότι θα παρέμενε μεν πρώτο κόμμα, αλλά κινδύνευε να μην έχει πλειοψηφία στο κοινοβούλιο, γεγονός που ενδεχομένως θα την εμπόδιζε να τηρήσει την υπόσχεσή της για ένταξη της Μολδαβίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση εντός μίας δεκαετίας.

Το αποτέλεσμα σηματοδοτεί μια σημαντική νίκη για την Σάντου, η οποία έχει βασίσει την προεδρία της σε φιλοευρωπαϊκή πορεία, ενώ κατηγόρησε τη Ρωσία ότι χρησιμοποιεί πρωτοφανείς ύπουλες τακτικές για να επηρεάσει τους ψηφοφόρους στη χώρα αυτή που βρίσκεται «στριμωγμένη» μεταξύ Ουκρανίας και Ρουμανίας.

Όπως αναμένεται, τα αποτελέσματα των εκλογών θα γίνουν δεκτά με ικανοποίηση στις Βρυξέλλες και σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, όπου υπήρχαν μεγάλοι φόβοι ότι η Μόσχα θα μπορούσε να αποκτήσει έδαφος σε μια στρατηγικής σημασίας περιοχή, ενώ η Ρωσία εντείνει την υβριδική της εκστρατεία σε όλη την ήπειρο.

Εκλογές σε ταραγμένο κλίμα

Τα εκλογικά τμήματα έκλεισαν στις 9 μ.μ. το βράδυ της Κυριακής (28/9), μετά από μια ταραγμένη ημέρα που σημαδεύτηκε από καταγγελίες για προσπάθειες διατάραξης της ψηφοφορίας, συμπεριλαμβανομένων κυβερνοεπιθέσεων σε εκλογικά συστήματα και ψευδών απειλών για βόμβες σε εκλογικά τμήματα στο εξωτερικό. Η καταμέτρηση συνεχίστηκε αργά το βράδυ πριν ανακοινωθούν τα πλήρη αποτελέσματα.

Ο Ντόντον, επικεφαλής του Πατριωτικού μπλοκ που αντιτίθεται στην φιλοευρωπαϊκή πορεία της Σάντου, δήλωσε ότι οι σύμμαχοί του είχαν καταγράψει εκλογικές παραβιάσεις και συγκέντρωναν στοιχεία. Κάλεσε όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης να συμμετάσχουν σε μια ειρηνική διαμαρτυρία έξω από το κοινοβούλιο στις 29 Σεπτεμβρίου.

Κατηγορίες στη Μόσχα για αθέμιτη επιρροή

Από την ανεξαρτησία της από τη Σοβιετική Ένωση το 1991, η Μολδαβία ταλαντεύεται μεταξύ της οικοδόμησης στενότερων δεσμών με τις Βρυξέλλες και της προσκόλλησης στις σχέσεις της σοβιετικής εποχής με τη Μόσχα.

Η Σάντου είναι πρώην αξιωματούχος της Παγκόσμιας Τράπεζας που εξελέγη πρόεδρος το 2020 σε ένα κύμα αντι-διαφθοράς. Η κυβέρνησή της επέβλεψε ένα δημοψήφισμα τον περασμένο Οκτώβριο, στο οποίο οι Μολδαβοί ψήφισαν οριακά υπέρ της ένταξης στην ΕΕ ως συνταγματικού στόχου. Την ίδια ημέρα, η Σάντου επανεξελέγη πρόεδρος για τετραετή θητεία.

Στη Μολδαβία, η εξουσία μοιράζεται μεταξύ του άμεσα εκλεγμένου προέδρου και ενός πρωθυπουργού που διορίζεται από το κοινοβούλιο.

Η φετινή κοινοβουλευτική εκστρατεία επισκιάστηκε από αυξανόμενες κατηγορίες για ρωσική παρέμβαση. Οι μολδαβικές αρχές κατηγορούν τη Μόσχα ότι διοχετεύει δισεκατομμύρια δολάρια σε φιλορωσικά κόμματα, σε προγράμματα εξαγοράς ψήφων και σε προπαγανδιστικές εκστρατείες που στοχεύουν στην υποδαύλιση αντιδυτικών αισθημάτων.

Έρευνα του Reuters αποκάλυψε την Τετάρτη πώς η Μόσχα στρατολόγησε και πλήρωσε δεκάδες ιερείς στην βαθιά θρησκευόμενη χώρα για να παροτρύνουν τις εκκλησίες να ψηφίσουν κατά του PAS.

Δύο φιλορωσικά κόμματα αποκλείστηκαν από την εκλογική αναμέτρηση την Παρασκευή 26 Σεπτεμβρίου, λόγω χρηματοδότησης παρατυπιών, μια κίνηση που εξόργισε την αντιπολίτευση και προκάλεσε έντονη κριτική από τη Μόσχα.

Η Μόσχα αρνήθηκε ότι παρενέβη στις υποθέσεις της Μολδαβίας, αλλά συνεχίζει να παρέχει καταφύγιο στον φυγά ολιγάρχη Ιλάν Σορ, ο οποίος υπόκειται σε κυρώσεις των ΗΠΑ και της ΕΕ και πιστεύεται ευρέως ότι ενορχηστρώνει εκστρατείες που στοχεύουν στην αποσταθεροποίηση της χώρας.

Το τρωτό σημείο της Σάντου

Το κύριο τρωτό σημείο της Σάντου είναι η οικονομία. Ο πληθωρισμός παραμένει πεισματικά υψηλός, η μετανάστευση συνεχίζεται και η αύξηση του ΑΕΠ ήταν μέτρια.

Οι υποστηρικτές της υποστηρίζουν ότι τα προβλήματα προέρχονται σε μεγάλο βαθμό από εξωτερικούς κραδασμούς: Ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία βύθισε τη χώρα σε αναταραχή, αποκόπτοντας βασικές εμπορικές οδούς, προκαλώντας ενεργειακή κρίση και αναγκάζοντας τη Μολδαβία να απορροφήσει δεκάδες χιλιάδες πρόσφυγες.

Το προπύργιο της Σάντου βρίσκεται στη διασπορά της Μολδαβίας, η οποία παραδοσιακά υποστήριζε το PAS, καθώς και στους νεότερους ψηφοφόρους στις πόλεις.

Ωστόσο, το κόμμα της παραμένει πολύ λιγότερο δημοφιλές σε περιοχές με ισχυρές φιλορωσικές τάσεις: την Υπερδνειστερία, όπου η Μόσχα εξακολουθεί να έχει εγκατεστημένους περίπου 1.500 στρατιώτες, μετά από έναν σύντομο αυτονομιστικό πόλεμο τη δεκαετία του 1990, αλλά και τη Γκαγκαουζία, μια ημιαυτόνομη περιοχή όπου το φιλορωσικό αίσθημα είναι βαθύ.